Dieta przed kolonoskopią
Dieta przed kolonoskopią to 1–3 dni jedzenia lekkostrawnego i ubogoresztkowego (bez błonnika, pestek i skórek), a dzień przed badaniem najczęściej przejście na płyny klarowne i preparat przeczyszczający zlecony przez lekarza. Cel jest jeden: puste, czyste jelito, w którym lekarz zobaczy każdy milimetr błony śluzowej. Źle przygotowane jelito to najczęstszy powód powtórki kolonoskopii — a według aktualnych wytycznych z 2025 roku u osób bez czynników ryzyka wystarczy ograniczenie diety do jednego dnia przed badaniem, bez wielodniowego głodzenia. Poniżej znajdziesz rozpisany plan dzień po dniu, listę produktów dozwolonych i zakazanych, gotowy jadłospis oraz odpowiedzi na konkretne pytania (kawa, banany, ziemniaki, kasza manna, jajka, alkohol).
Najważniejsze wnioski – dieta przed kolonoskopią
- Dietę lekkostrawną i ubogoresztkową zacznij na 1–3 dni przed badaniem — u osób bez czynników ryzyka złego oczyszczenia wystarczy 1 dzień, u osób z zaparciami warto wydłużyć do 3 dni.
- Dzień przed kolonoskopią przechodzisz na dietę płynną (płyny klarowne: woda, klarowny bulion, jasny sok bez miąższu, herbata, kisiel bez owoców) i przyjmujesz preparat przeczyszczający wg zaleceń lekarza.
- Bezwzględnie odstaw produkty z pestkami i drobnymi ziarnami (pomidory, kiwi, maliny, truskawki, siemię, mak) — potrafią zalegać w jelicie i zasłonić obraz.
- Kawę (czarną, bez mleka) możesz pić jeszcze dzień przed badaniem; w dniu badania rezygnujesz ze wszystkiego poza zaleconym preparatem i dozwolonymi płynami klarownymi.
- Kasza manna, banany, gotowane ziemniaki bez skórki, biały ryż i jasne pieczywo to bezpieczna baza posiłków w dniach poprzedzających badanie.
- Po kolonoskopii wracaj do normalnego jedzenia stopniowo, zaczynając od lekkostrawnych posiłków i nawodnienia z elektrolitami.
Spis treści
- Co można jeść przed kolonoskopią?
- Dieta ubogoresztkowa przed zabiegiem kolonoskopii
- Dieta lekkostrawna przed kolonoskopią
- Dieta płynna przed kolonoskopią – co jeść?
- Czego nie jeść przed kolonoskopią?
- Co jeść po kolonoskopii?
- Co jeść przed kolonoskopią – przepisy
- Podsumowanie
Dieta przed kolonoskopią – jak się przygotować?
Dieta przed kolonoskopią odgrywa kluczową rolę w skutecznym przygotowaniu do badania. Jej celem jest oczyszczenie jelit i zapewnienie lekarzowi jak najlepszego obrazu wnętrza jelita grubego. Niezastosowanie się do zaleceń dietetycznych może skutkować niepełnym oczyszczeniem przewodu pokarmowego, co z kolei może prowadzić do konieczności powtórzenia kolonoskopii – badania, które dla wielu osób jest stresujące i mało komfortowe [1,2].
Aby badanie przebiegło prawidłowo, rekomendowana jest dieta lekkostrawna przed kolonoskopią, nazywana także dietą ubogoresztkową. Opiera się ona na eliminacji produktów zawierających błonnik oraz składników trudnych do strawienia, które mogą zalegać w jelitach. Dieta przed kolonoskopią powinna zawierać m.in.: dobrze rozgotowany biały ryż, makaron pszenny, jasne pieczywo, gotowane chude mięso, chudy nabiał (np. jogurt, twaróg) oraz półpłynne posiłki. Dzięki takim wyborom żywieniowym możliwe jest dokładne oczyszczenie jelita i skuteczne przeprowadzenie badania już za pierwszym razem.
Przeczytaj także: Dieta lekkostrawna – zasady, produkty zalecane, jadłospis
Dieta przed kolonoskopią dzień po dniu – 3 dni, 1 dzień i dzień badania
Najprościej rozpisać przygotowanie na trzy etapy: 2–3 dni przed badaniem jesz lekkostrawnie i ubogoresztkowo, dzień przed przechodzisz na płyny klarowne i preparat, a w dniu badania jesteś na czczo poza dozwolonymi płynami.
Taki podział działa u większości osób. Jeśli masz skłonność do zaparć albo lekarz zaznaczył ryzyko gorszego oczyszczenia, dietę ubogoresztkową warto zacząć wcześniej — nawet 5–7 dni przed. Poniższa tabela pokazuje, co jeść, czego unikać i co jest dozwolone warunkowo na każdym etapie.
| Etap | Produkty dozwolone | Produkty zakazane | Warunkowo / uwagi |
| 3 dni przed | Biały ryż, drobny makaron pszenny, kasza manna, jasne pieczywo, gotowane chude mięso (kurczak, indyk), gotowane warzywa bez skórki (marchew, dynia, ziemniaki), chudy nabiał, dojrzałe banany, mus jabłkowy | Pieczywo razowe i żytnie, kasze gruboziarniste, surowe warzywa, strączki, orzechy, owoce z pestkami, tłuste i smażone potrawy | Jajka na miękko lub jajecznica na parze — tak; gotowane ziemniaki bez skórki — tak |
| 1 dzień przed | Płyny klarowne: woda, klarowny bulion, jasny sok bez miąższu, herbata, kisiel bez owoców, budyń na wodzie; lekkie półpłynne posiłki rano (kleik ryżowy, zupa krem z marchwi) | Wszystko, co stałe i z błonnikiem, nabiał tłusty, produkty barwione na czerwono/fioletowo, alkohol | Kawa czarna bez mleka — dopuszczalna; preparat przeczyszczający wg zaleceń lekarza |
| Dzień badania | Wyłącznie płyny klarowne dozwolone przez lekarza oraz zalecony preparat | Jakiekolwiek posiłki stałe, mleko, soki z miąższem, napoje barwione | Ostatni płyn zwykle na kilka godzin przed badaniem — dokładny czas podaje pracownia |
Jeśli chcesz mieć taki plan rozpisany pod siebie, z gotowymi posiłkami i wsparciem na czacie, sprawdź dietę online od dietetyka klinicznego.
Przykładowy jadłospis przed kolonoskopią – 3 dni
Poniżej gotowy schemat na trzy dni poprzedzające badanie. Ostatni dzień to już posiłki półpłynne i płynne.
| Posiłek | 3 dni przed | 2 dni przed | 1 dzień przed |
| Śniadanie | Kasza manna na wodzie z musem jabłkowym | Kleik ryżowy z bananem | Kisiel + klarowny sok jabłkowy |
| II śniadanie | Jasna bułka z chudym twarożkiem | Budyń na mleku bezlaktozowym | Herbata + budyń na wodzie |
| Obiad | Gotowany kurczak, biały ryż, gotowana marchew | Zupa krem z marchwi, grzanka z jasnego pieczywa | Klarowny bulion drobiowy |
| Kolacja | Jajecznica na parze, jasne pieczywo | Gotowane ziemniaki bez skórki, chuda ryba (dorsz) | Kisiel bez owoców, klarowny bulion |
💬 Komentarz dietetyka – od kiedy zaczynać dietę
W pracy z podopiecznymi regularnie widzę ten sam błąd: dieta zaczynana za późno, dopiero wieczorem dzień przed badaniem. Efekt to gorzej oczyszczone jelito i realne ryzyko, że badanie trzeba powtórzyć. Mechanizm jest prosty: błonnik i resztki z ostatnich dni potrafią zalegać w jelicie mimo preparatu przeczyszczającego. Dlatego u osób z tendencją do zaparć proszę o start diety ubogoresztkowej już 3 dni wcześniej, a nie na ostatnią chwilę.
Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty
Co można jeść na 3 dni przed kolonoskopią?
Na trzy dni przed badaniem warto rozpocząć lekkostrawną dietę, która stopniowo odciąży jelita i ułatwi ich późniejsze oczyszczenie. W tym czasie należy unikać ciężkich, tłustych i wzdymających potraw, a zamiast nich wybierać produkty lekkie, łatwo trawione i pozbawione błonnika. Dobrym wyborem będą:
- biały ryż, drobny makaron pszenny, kasza manna
- jasne pieczywo pszenne, bułki typu kajzerka
- chude mięso gotowane: kurczak, indyk
- gotowane warzywa bez skórki: marchew, dynia, ziemniaki
- chudy nabiał: jogurt naturalny, kefir, serek wiejski
- dojrzałe owoce bez pestek: banany, morele, mus jabłkowy
- płynne i półpłynne posiłki: zupy krem, kisiel, budyń
Dzięki wprowadzeniu tych produktów z odpowiednim wyprzedzeniem organizm będzie lepiej przygotowany do dalszych etapów diety przed kolonoskopią.
Dieta ubogoresztkowa przed zabiegiem kolonoskopii
Warto wspomnieć o tym, iż dieta ubogoresztkowa i lekkostrawna (lub też łatwostrawna) to pojęcia często używane zamiennie. Jeżeli spotkasz się z nimi czy to na wizycie u lekarza, czy też w internecie, to wiedz, że są to te same pojęcia. Dobrze zaplanowana dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią pozwoli na prawidłowy przebieg badania i zwiększenie szansy postawienie prawidłowej diagnozy.
Dieta ubogoresztkowa co jeść
Produktami zalecanymi przed kolonoskopią będą te, które spełniają założenia diety lekkostrawnej. Tak więc przed kolonoskopią można spożywać:
| Nabiał | chudy twaróg, serek homogenizowany, chude mleko, skyr, kefir, maślanka |
| Tłuszcze | olej rzepakowy, słonecznikowy, oliwa z oliwek, masło |
| Mięso | kurczak, indyk, chuda cielęcina |
| Ryby | dorsz, karp, pstrąg, morszczuk |
| Produkty zbożowe | pieczywo pszenne, kajzerki, biszkopty, kasza manna, kasza jaglana, makaron pszenny, jajeczny, ryż biały, płatki jaglane |
| Owoce | kisiele, budynie, galaretki, kompoty, musy, przeciery owocowe |
| Warzywa | dojrzałe jagodowe, winogrona bez pestek, banany, morele, jabłka pieczone i gotowane |
| Inne | marchew, kabaczki, seler, soki warzywne |
Tak więc co można zjeść jeden dzień przed kolonoskopią? Czymś płynnym na śniadanie może być kisiel czy też przeciery owocowe. Może to być też ugotowany i zblendowany ryż z jabłkiem i jogurtem (jogurt można zjeść dzień przed kolonoskopią). Biały ser w postaci chudego twarogu również można jeść przed kolonoskopią. W przypadku 3 dni przed kolonoskopią można zjeść więcej produktów spoza tej listy, pod warunkiem stosowania glikolu polietylenowego czy też roztworów siarczanów zaleconych przez lekarza [3]. Są to leki mające na celu odpowiednie oczyszczenie jelita przed badaniem kolonoskopii [4].
Czego nie jeść przed kolonoskopią?
Produktami niezalecanymi, których nie warto jeść przed zabiegiem, będą [5]:
| Nabiał | tłuste sery, dojrzewające, ser feta, serek topiony |
| Tłuszcze | smalec, słonina, boczek, łój, margaryny twarde |
| Mięso | wieprzowina, baranina, gęsi, kaczki, marynowane i wędzone mięsa |
| Ryby | tłuste ryby np. karp, węgorz, sum |
| Produkty zbożowe | nasiona roślin strączkowych (fasola, ciecierzyca, soczewica), pieczywo żytnie, razowe, makarony pełnoziarniste |
| Owoce | gruszki, daktyle, zawierające pestki np. maliny, truskawki, kiwi |
| Warzywa | surowe, cebula, czosnek, pory, ogórki, zawierające pestki np. pomidory |
| Inne | tłuste ciasta, torty, batony, orzechy, pestki dyni |
Warte wspomnienia jest to, że nie powinno się spożywać produktów, które zawierają pestki. Mogą one zalegać w przewodzie pokarmowym i utrudniać przeprowadzenia badania. Tak więc czy można jeść pomidory przed kolonoskopią? Lepiej się powstrzymać od ich spożycia. Ponadto w dniu badania nie powinniśmy już spożywać posiłków.
Przeczytaj także: Czy czerwone mięso jest rakotwórcze?
Zalecenia w diecie ubogoresztkowej
Godnym poruszenia są również zalecenia diety lekkostrawnej poza samymi produktami zalecanymi i niezalecanymi. Dieta przed kolonoskopią powinna również wykluczać produkty tłuste, smażone, pieczone w tradycyjny sposób, wzdymające czy też ostro przyprawione. Sprawdzą się metody przygotowania posiłków jak [5]:
- gotowanie na wodzie
- gotowanie na parze
- gotowanie w naczyniach bez wody
- duszenie bez tłuszczu
- pieczenie w folii przezroczystej i pergaminie
Co ciekawe, ostatnia kawa przed kolonoskopią może zostać wypita dzień przed badaniem. Kawa może nawet pomóc poprawić komfort w wypijaniu preparatów, bez wpływu na efektywność samej kolonoskopii [6].
Potrzebujesz jadłospisu przed zabiegiem kolonoskopii? Jeżeli tak, to zgłoś się do nas. Pomożemy Ci zaplanować prawidłową dietę przed kolonoskopią. Pomogliśmy ponad 20 000 osób osiągnąć cel, a nasza opinia w Google to 5/5 na podstawie ponad 390 opinii. Szybkie, smaczne i indywidualne diety online to nasza specjalność.
Dieta lekkostrawna przed kolonoskopią
Jak wcześniej wspomniano, przed kolonoskopią polecana będzie dieta lekkostrawna. Dzięki niej zmniejszymy ilość jedzenia, które może zalegać w jelitach podczas zabiegu. Ponad dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią świetnie współgra z przyjmowanymi lekami przeczyszczającymi. Dzięki takiemu połączeniu skutecznie oczyścimy jelita i zapewnimy sobie prawidłowy przebieg kolonoskopii, która do najprzyjemniejszych badań nie należy. Jeżeli chcesz dobrze przejść przez kolonoskopię, to zastosuj się do diety lekkostrawnej!
Dieta płynna przed kolonoskopią – co jeść?
Dieta płynna to częsty element stosowany 1 dzień przed kolonoskopią. Przy takiej diecie można spożywać kisiel, przeciery, soki owocowe, rosół w postaci bulionu czy też zupy krem. Dobrym rozwiązaniem jest zupa krem z marchwi, która jest polecana w diecie lekkostrawnej.
Przeczytaj także: Japońska dieta wodna – zasady, efekty, darmowy jadłospis
Co jeść i pić w dniu kolonoskopii?
W dniu badania nie jesz nic stałego – dozwolone są wyłącznie płyny klarowne wskazane przez pracownię oraz zalecony preparat przeczyszczający.
Płyny klarowne to takie, przez które widać dno szklanki: woda, klarowny bulion bez tłuszczu, jasny sok bez miąższu, słaba herbata bez mleka, napoje izotoniczne w jasnym kolorze. Odpadają mleko, soki z miąższem, napoje czerwone i fioletowe. Odpowiednie nawodnienie w tym dniu ma znaczenie podwójne: wspiera działanie preparatu i chroni przed odwodnieniem po wypróżnieniach. Ostatni płyn przyjmujesz zwykle na kilka godzin przed badaniem – dokładny odstęp podaje pracownia wykonująca kolonoskopię i to jej zalecenie jest wiążące.
Czego nie jeść przed kolonoskopią?
Czego nie wolno przed kolonoskopią? To często padające pytanie po otrzymaniu informacji o potrzebie wykonania badania. Zdecydowanie warto będzie ograniczyć na 1 dzień przed kolonoskopią spożycie nasion roślin strączkowych np. fasoli, ciecierzycy, soczewicy. Mogą one długo zalegać w jelitach i utrudniać prawidłowe wykonanie badania. Dobrze by było również wstrzymać się przed spożyciem pełnoziarnistego pieczywa, surowych warzyw czy też owoców zawierających pestki np. maliny, truskawki, kiwi.
Przeczytaj także: Tych roślinnych produktów powinieneś unikać!
Czy te produkty są dozwolone przed kolonoskopią? Kawa, banany, ziemniaki i kasza manna
Podczas przygotowań do kolonoskopii pojawia się wiele pytań dotyczących konkretnych produktów – czy są dozwolone, czy lepiej ich unikać. Poniżej rozwiewamy wątpliwości związane z najczęściej wymienianymi składnikami.
Czy można pić kawę przed kolonoskopią?
Tak, kawa może być spożywana dzień przed badaniem, ale najlepiej w wersji czarnej – bez mleka i cukru. Dobrze jest unikać dodatków, które mogą zaburzać proces oczyszczania jelit. W dniu samego badania należy jednak zrezygnować z kawy tak jak z większości napojów poza preparatami przeczyszczającymi zaleconymi przez lekarza.
A kiedy można pić kawę po kolonoskopii?
Jeśli nie wystąpiły żadne powikłania po badaniu, kawa może zostać wprowadzona z powrotem tego samego dnia – po kilku godzinach, gdy minie działanie środków uspokajających i organizm zostanie odpowiednio nawodniony. Warto jednak zacząć od niewielkiej ilości i unikać mleka oraz cukru, szczególnie jeśli lekarz zalecił kontynuowanie diety lekkostrawnej. Jeśli pojawiają się dolegliwości trawienne (nudności, wzdęcia), lepiej odłożyć kawę na kolejny dzień.
Kolonoskopia wymaga oczyszczenia jelita, a przygotowanie do gastroskopii jest prostsze i sprowadza się głównie do pustego żołądka.
A co z ziemniakami przed kolonoskopią?
Ziemniaki można jeść przed kolonoskopią, ale tylko w wersji gotowanej i bez skórki. Najlepiej sprawdzą się jako purée lub ugotowane na miękko, bez dodatku tłuszczu czy przypraw. Należy unikać ziemniaków pieczonych, smażonych lub z dodatkiem cebuli i sosów.
Czy kasza manna jest dozwolona przed kolonoskopią?
Zdecydowanie tak – kasza manna to świetny wybór w diecie lekkostrawnej. Można ją przygotować na wodzie lub mleku bezlaktozowym. Jest delikatna, dobrze tolerowana i nie obciąża przewodu pokarmowego. Sprawdzi się zarówno na śniadanie, jak i lekki posiłek w ciągu dnia.
A czy można jeść banany przed kolonoskopią?
Tak, banany są jednym z owoców, które można spożywać przed kolonoskopią. Powinny być dobrze dojrzałe, miękkie i najlepiej spożywane bez dodatków. Banany są lekkostrawne, zawierają niewiele błonnika i są dobrze tolerowane przez przewód pokarmowy.
Czy można jeść jajka przed kolonoskopią?
Tak, jajka są dozwolone przed kolonoskopią, o ile są lekkostrawnie przygotowane – na miękko, w formie jajecznicy na parze lub ścięte bez tłuszczu.
Jajko nie zawiera błonnika, więc nie zalega w jelicie i dobrze wpisuje się w dietę ubogoresztkową. Unikaj wersji smażonej na głębokim tłuszczu oraz dodatków typu cebula czy wędliny. W ostatniej dobie przed badaniem, gdy przechodzisz na płyny klarowne, jajka odstawiasz razem z resztą stałych posiłków.
Czy można pić alkohol przed kolonoskopią?
Nie, alkoholu nie należy pić przed kolonoskopią – szczególnie w dobie poprzedzającej badanie i w dniu badania.
Alkohol odwadnia, a odpowiednie nawodnienie jest podczas oczyszczania jelita bardzo ważne. Napoje kolorowe (czerwone wino, likiery) dodatkowo barwią treść jelitową i mogą utrudnić ocenę błony śluzowej. Jeśli przyjmujesz preparat przeczyszczający, łączenie go z alkoholem jest wykluczone. Do badania pij wodę i inne dozwolone płyny klarowne.
Jaki kisiel przed kolonoskopią?
Najlepszy jest kisiel klarowny, bez owoców, pestek i barwników – domowy na mące ziemniaczanej lub gotowy w jasnym, przezroczystym kolorze.
Kisiel to wygodny element diety płynnej w ostatniej dobie: jest półpłynny, słodki i sycący, a przy tym nie obciąża jelit. Odpuść kisiele z kawałkami owoców oraz te barwione na czerwono i fioletowo – kolor może imitować krew albo zalegać w jelicie. W dniu badania kieruj się wyłącznie tym, na co pozwala pracownia.
Czy można pić kawę z mlekiem przed kolonoskopią?
Kawę z mlekiem lepiej odstawić – mleko nie jest płynem klarownym i nie mieści się w diecie płynnej dzień przed badaniem.
Sama czarna kawa bez mleka i cukru jest dopuszczalna jeszcze dzień przed kolonoskopią, a według badań nie pogarsza jakości oczyszczenia jelita. Problemem jest dodatek mleka: to płyn nieprzezroczysty, który wypada z kategorii płynów klarownych. Jeśli lubisz kawę, w ostatniej dobie pij ją czarną, a w dniu badania zrezygnuj również z niej.
Co jeść po kolonoskopii?
Co najlepiej zjeść po kolonoskopii? Warto wypić napój z elektrolitami, z racji potencjalnego odwodnienia po przyjmowaniu środków przeczyszczających. Warto będzie również zastosować się do diety
lekkostrawnej. Jedzenie i napoje, które warto spożyć po kolonoskopii to [7]:
- napoje z elektrolitami, woda, soki owocowe i warzywne
- krakersy, biszkopty
- zupy
- gotowane warzywa
- jogurty
- białe pieczywo
Następnie warto wracać do standardowej diety, bogatej w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, tłuste ryby, chude mięsa i nabiał, zgodnej z zasadami diety DASH czy też diety śródziemnomorskiej. Diety te są uznawane za jedne z najzdrowszych na świecie i jak najbardziej warto stosować się do ich założeń.
Przeczytaj także: Dieta przeciwzapalna – jadłospis, produkty zalecane, zasady
Najczęstsze błędy w przygotowaniu do kolonoskopii
Większość nieudanych przygotowań wynika z kilku powtarzalnych błędów, a nie z „trudnej” diety.
- Za późny start diety – dietę ubogoresztkową wprowadzasz na ostatnią chwilę zamiast na 2–3 dni przed.
- Owoce i warzywa „bo zdrowe” – surówki, pomidory, kiwi czy maliny tuż przed badaniem to prosta droga do zalegających pestek.
- Za mało płynów przy preparacie – preparat działa dobrze tylko przy odpowiednim nawodnieniu.
- Napoje i galaretki w kolorze czerwonym lub fioletowym – barwnik potrafi imitować krew i zaniepokoić lekarza.
- Odstawienie leków na własną rękę – o lekach na rozrzedzenie krwi i innych preparatach decyduje lekarz kierujący, nie pacjent.
Jeśli badanie już raz trzeba było powtórzyć z powodu złego oczyszczenia, następnym razem warto zaplanować dietę z wyprzedzeniem i pod okiem specjalisty.
Co jeść przed kolonoskopią – przepisy
Dieta przed kolonoskopią jadłospis? Proszę bardzo! Przygotowaliśmy dla Ciebie przepisy, które możesz zjeść przed badaniem kolonoskopii. Niemniej pamiętaj, że idealnym rozwiązaniem byłoby skorzystanie z diety online od dietetyka po studiach. Indywidualny jadłospis i konsultacje na czacie pozwolą Ci świetnie przygotować do badania i uniknąć powtórzenia go w przyszłości!
Kanapki – z twarogiem i owocem
Składniki:
- Ser twarogowy chudy – 125 g (0,6 x Opakowanie)
- Banan – 120 g (1 x Sztuka)
- Chleb pszenny – 90 g (3 x Kromka)
- Skyr naturalny, jogurt typu islandzkiego – 75 g (0,5 x Sztuka)
- Dżem wiśniowy, niskosłodzony – 30 g (2 x Łyżeczka)
Sposób przygotowania:
- Twaróg wymieszać z jogurtem
- Podawać z pieczywem, dżemem i owocem
Tortilla – z pesto, szynką i mozzarellą
Składniki:
- Tortilla pszenna (duża) – 60 g (1 x Sztuka)
- Mozzarella light – 40 g (0,3 x Sztuka)
- Ogórek – 40 g (1 x Sztuka)
- Pesto zielone z bazylii – 30 g (1.5 x Łyżka)
- Szynka z piersi kurczaka – 15 g (1 x Plasterek)
Sposób przygotowania:
- Tortillę posmarować pesto, zawinąć w nią składniki.
- Zawinięty placek można zawinąć w folię aluminiową i podgrzać.
Makaron – z mozzarellą i pesto bazyliowym
Składniki:
- Mozzarella light – 90 g (0,8 x Sztuka)
- Makaron ryżowy – 80 g (2 x Porcja)
- Pesto zielone z bazylii – 30 g (1.5 x Łyżka)
- Oliwa z oliwek – 5 g (0,5 x Łyżka)
Sposób przygotowania:
- Makaron ugotować, ser pokroić w kostkę.
- Wymieszać z pozostałymi składnikami.
Szejk – z mlekiem i odżywką
Składniki:
- Mleko bezlaktozowe 1,5% UHT – 250 g (1 x Szklanka)
- Banan – 120 g (1 x Sztuka)
- Odżywka białkowa – izolat – 20 g (0,7 x Miarka)
Sposób przygotowania:
- Zmiksować wszystkie składniki.
Koktajl mango – banan
Składniki:
- Jogurt naturalny (1,5% tł.) bez laktozy – 200 g (10 x Łyżka)
- Mango – 140 g (0,5 x Sztuka)
- Banan – 60 g (0,5 x Sztuka)
Sposób przygotowania:
- Zmiksować wszystkie składniki.
Kleik ryżowy – z białkiem
Składniki:
- Mleko bezlaktozowe 1,5% UHT – 300 g (1.2 x Szklanka)
- Banan – 60 g (0,5 x Sztuka)
- Kleik ryżowy – 50 g (5 x Łyżka)
- Odżywka białkowa – izolat – 20 g (0,7 x Miarka)
Sposób przygotowania:
- Kleik wymieszać z odżywką, zalać mlekiem
- Wymieszać.
- Dodać pozostałe składniki.
Co widzimy w pracy z podopiecznymi – przygotowanie do kolonoskopii
Najczęstsze pytanie, które słyszymy przed kolonoskopią, nie dotyczy preparatu, tylko jedzenia: „co właściwie mogę zjeść, żeby nie zepsuć badania?”.
W praktyce widzimy, że osoby, które dostają konkretny, rozpisany plan posiłków, rzadziej wracają z informacją o powtórce badania niż te, które improwizują na podstawie ogólnych zaleceń. Powtarzają się też te same wątpliwości: czy można jajka (można), czy banan to owoc „z pestkami” (nie, jest bezpieczny), czy kawa jest zakazana (czarna nie). Dlatego w diecie online przed badaniem układamy jadłospis dzień po dniu z gotowymi posiłkami i wsparciem na czacie – tak, żeby pacjent nie musiał zgadywać przy każdym produkcie.
Ten sam mechanizm stosujemy w innych przygotowaniach do badań, na przykład przy przygotowaniu do gastroskopii, gdzie zasady są zbliżone, choć prostsze.
💬 Komentarz dietetyka – mit wielodniowego głodzenia
Najczęstszy mit, który prostuję u podopiecznych, brzmi: „im dłużej nic nie jem, tym lepiej oczyszczę jelito”. To nieprawda. Aktualne wytyczne pokazują, że u osób bez czynników ryzyka jednodniowa dieta ubogoresztkowa oczyszcza jelito tak samo skutecznie jak wielodniowa, a głodzenie tylko osłabia i zniechęca do przygotowania. Ważniejsze od długości diety jest jej jakość: brak błonnika i pestek oraz solidne nawodnienie przy preparacie. Tego nie znajdziesz w instrukcji z pracowni – a to często decyduje o powodzeniu badania.Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty
Podsumowanie
Odpowiednia dieta przed kolonoskopią pozwoli na prawidłowy przebieg badania. Zalecana jest dieta lekkostrawna (inaczej ubogoresztkowa czy też łatwo strawna), która charakteryzuje się spożywaniem chleba pszennego, ryżu, kisieli, jogurtów, półpłynnych i płynnych posiłków, soków owocowych i warzywnych. Warto także pamiętać o unikaniu produktów z pestkami (truskawki, maliny, pomidory, kiwi) przed badaniem. Po zakończeniu zabiegu warto utrzymywać dietę lekkostrawną i stopniowo ją rozszerzać o pełnoziarniste produkty zbożowe, strączki czy też chude mięsa i nabiał.
Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
Ile dni przed kolonoskopią trzeba być na diecie?
U osób bez czynników ryzyka wystarczy 1 dzień diety ubogoresztkowej, ale bezpieczniej zacząć 2–3 dni wcześniej. Przy skłonności do zaparć lekarz może zalecić nawet 5–7 dni.
Czy można jeść banany przed kolonoskopią?
Tak, dojrzałe banany są dozwolone – są miękkie, ubogie w błonnik i nie mają pestek. Odstawiasz je dopiero w ostatniej dobie, gdy przechodzisz na płyny.
Czy można pić kawę przed kolonoskopią?
Czarną kawę bez mleka i cukru można pić jeszcze dzień przed badaniem. Kawę z mlekiem i wszelkie napoje w dniu badania odstawiasz.
Czy 2 dni przed kolonoskopią można jeść rosół z makaronem?
Tak, klarowny rosół z drobnym makaronem pszennym mieści się w diecie lekkostrawnej 2–3 dni przed. W ostatniej dobie zostaje już sam klarowny bulion, bez makaronu.
Jaki kisiel przed kolonoskopią?
Klarowny, bez owoców i barwników. Kisiel z kawałkami owoców oraz czerwony i fioletowy odpada.
Czy można jeść jajka przed kolonoskopią?
Tak, na miękko lub jako jajecznica na parze, bez tłuszczu i dodatków. W dniu badania jajka odstawiasz.
Piśmiennictwo
1. Jacobson BC, Anderson JC, Burke CA, et al. Optimizing Bowel Preparation Quality for Colonoscopy: Consensus Recommendations by the US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastroenterology. 2025;168(5):798–829.
2. Du J, He X, Li P. Effect of single-day versus multi-day low-residue diet on colonoscopy bowel preparation: a systematic review and meta-analysis. BMC Gastroenterol. 2025;25:604.
3. Di Palma R, et al. One-day low-residue diet is equally effective as the multiple-day low-residue diet in achieving adequate bowel cleansing: a meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Endosc. 2024;57(5):579–589.
4. Kastenberg D, Bertiger G, Brogadir S. Bowel preparation quality scales for colonoscopy. World J Gastroenterol. 2018;24(26):2833–2843.
5. Millien VO, Mansour NM. Bowel Preparation for Colonoscopy in 2020: A Look at the Past, Present, and Future. Curr Gastroenterol Rep. 2020;22(6):28.
6. Leszczynski AM, MacArthur KL, Nelson KP, et al. The association among diet, dietary fiber, and bowel preparation at colonoscopy. Gastrointest Endosc. 2018;88(4):685–694.
